Mensenhandel vormt dreiging voor de samenleving volgens NDB

Publicatiedatum

06 jun 2017

Het Nationaal dreigingsbeeld (NDB) vormt elke vier jaar het vertrekpunt voor de beleidsvorming in de aanpak van de georganiseerde criminaliteit. Op grond van het NDB formuleert de opdrachtgever, het College van procureurs-generaal, een advies aan de minister omtrent de prioriteiten in de aanpak, om de schaarse middelen doelmatig en doeltreffend in te zetten.

Hieruit blijkt onder andere dat verschillende vormen van mensenhandel een dreiging vormen voor de Nederlandse samenleving.

Volgens het NDB heeft Seksuele uitbuiting ernstige gevolgen voor de Nederlandse samenleving, vooral vanwege de aantasting van de lichamelijke en geestelijke integriteit van de slachtoffers en het machtsgebruik waarmee de uitbuiting gepaard gaat. De onderzoekers verwachten de komende jaren een verdere verschuiving in de prostitutie naar de onvergunde branche door de verhoging van de minimumleeftijd van 18 naar 21 jaar om als prostituee werkzaam te mogen zijn. De gezondheidsrisico’s voor prostituees en klanten zullen dan toenemen, evenals de overlast in woonwijken. Seksuele uitbuiting wordt steeds vluchtiger en minder zichtbaar en grijpbaar volgens het NDB onder invloed van digitale ontwikkelingen, het versluieren van de herkomst van crimineel geld en het subtiele en snelle inlijven van de slachtoffers. Er wordt een verdere toename verwacht van kwetsbare slachtoffers; minderjarigen en sociaal zwakkere jongeren, onder wie licht verstandelijk gehandicapten, zullen vaker worden geworven en uitgebuit. Ook vluchtelingen vormen een kwetsbare groep en door de toestroom van migranten zal het risico op uitbuiting in Nederland onder deze groep nieuwkomers naar verwachting toenemen.

Arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en gedwongen dienstverlening hebben een grote variëteit aan schade tot gevolg. Zowel individuele slachtoffers als bedrijfsleven en overheid lijden financiële schade. Daarnaast zijn er ernstige fysieke en psychische consequenties voor de slachtoffers. Hoewel het NDB de precieze omvang van deze vormen van uitbuiting niet kent, gaat het om minimaal honderden slachtoffers per jaar. Deze vorm van georganiseerde criminaliteit gaat tevens gepaard met verschillende manifestaties van ondermijning zoals verwevenheid van boven- en onderwereld en aantasting van de integriteit van het bestuur. De verwachting voor de komende jaren is dat de problematiek zal toenemen vanwege het ontstaan van nieuwe kwetsbare groepen binnen de migrantenpopulatie.

Daarnaast blijkt uit het NDB dat er in Nederland een markt voor de illegale commerciële handel in organen en mensenhandel met het oogmerk van orgaanverwijdering is. Jaarlijks sterven in Nederland circa tweehonderd patiënten doordat ze niet in aanmerking komen voor de wachtlijst, via de wachtlijst te lang op een overleden donor moeten wachten of doordat er geen orgaan van een levende donor beschikbaar komt. Hierdoor ontstaat een vraag die niet altijd langs de reguliere weg kan worden vervuld. Hoewel de omvang zich moeilijk laat meten, lijkt de handel in Nederland op kleinschalig niveau plaats te vinden. In de afgelopen tien jaar is er een handvol meldingen geweest van orgaanhandel en mensenhandel met het oogmerk van orgaanverwijdering. Dat zal naar verwachting ook in de komende vier jaar zo blijven, daarom vormt dit geen concrete dreiging voor de Nederlandse samenleving volgens het NDB.

Naar aanleiding van een inventarisatie van de stand van zaken rond de georganiseerde criminaliteit in Nederland werden 34 verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit onderzocht en van een dreigingsinschatting voorzien. Zo’n vijftig onderzoekers en analisten hebben aan het NDB gewerkt. Daarbij waren alle eenheden van de politie betrokken, de FIOD, het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Politieacademie en de Koninklijke Marechaussee. Een team onderzoekers van de Landelijke Eenheid heeft het hele proces van totstandkoming inhoudelijk vormgegeven, gecoördineerd en voor het eindrapport zorg gedragen.